Nidos hanteert een terughoudende communicatiestrategie. Dat past bij de kwetsbaarheid van haar doelgroep: jonge vluchtelingen die zonder ouders in Nederland verblijven. Met de komst van Brecht Janssen als Hoofd Strategie & Communicatie is er ruimte om Nidos duidelijker te positioneren, zonder het belang van de jongeren uit het oog te verliezen. In een duo-interview vertellen bestuurder Tanno Klijn en Janssen hoe ze een nieuwe balans zoeken tussen zichtbaarheid en de bescherming van de jongeren.
Minderjarige vluchtelingen
Als alleenstaande minderjarige vluchtelingen na een veelal langdurige en zware reis in Nederland aankomen, komen ze onder de vleugels van Nidos. Brecht Janssen is sinds begin 2024 Hoofd Strategie & Communicatie van Nidos. Voordat ze er aan de slag ging, was de organisatie nog een grote onbekende voor haar. Dat is niet vreemd, want Nidos beweegt zich grotendeels onder de radar. ‘Dat heeft alles te maken met de kwetsbare doelgroep waarvoor we verantwoordelijk zijn’, zegt ze.
Nidos richt zich op de opvang en begeleiding van jonge vluchtelingen die zonder hun ouders in Nederland verblijven. Als wettelijk voogd ondersteunt Nidos deze jongeren bij de ontwikkeling richting hun toekomstperspectief (integratie of terugkeer).
Tanno Klijn, die inmiddels zeven jaar aan het roer staat van Nidos legt uit: ‘In het Burgerlijk Wetboek staat beschreven dat een organisatie verantwoordelijk is voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen. Wij zijn daarvoor aangewezen.’ Dat begon veertig jaar geleden met de opvang van minderjarige Vietnamese bootvluchtelingen. Nidos is landelijk actief en heeft zo’n 650 jeugdbeschermers die als voogd optreden voor de jongeren. ‘Wij zijn verantwoordelijk voor zo’n tienduizend gevluchte jongeren’, zegt Klijn. Nidos werkt samen met ketenpartners zoals COA, IND, Dienst Terugkeer & Vertrek en VluchtelingenWerk Nederland om de veiligheid en het welzijn van de jongeren te waarborgen.
Toenemende behoefte aan communicatie
De functie van Hoofd Strategie & Communicatie bestond eerder nog niet. Klijn legt uit waarom dit noodzakelijk werd: ‘We zijn vanaf 2021 gegroeid van 500 naar 1.300 medewerkers en hebben nu 22 kantoren verspreid over Nederland. Die groei bracht nieuwe vragen met zich mee, zowel intern als extern. Medewerkers willen weten hoe ze hun bijdrage kunnen leveren binnen Nidos, en vanuit de maatschappij krijgen we steeds vaker vragen over ons werk en onze doelgroep. Het benoemen van een Hoofd Strategie & Communicatie was essentieel om deze toenemende behoefte aan communicatie op een professionele en duurzame manier vorm te geven. En we wilden iemand die echt een klik had met de missie van Nidos.’
‘Voor dit soort functies kunnen we over het algemeen moeilijk geschikte mensen vinden’, vervolgt Klijn. ‘Misschien is onze schaal toch iets te klein voor mensen die grote ambities hebben. Voor ons soort organisaties geldt dat je weinig reacties krijgt als je een vacature uitzet voor een staffunctie. Daarom hebben we Herman Rutgers Executive & Interim Search in de arm genomen.’ Dat beviel goed, vindt Klijn. ‘Wat opvalt, is dat zij een sterk eigen netwerk hebben. Ze gaan niet pas op zoek als er een opdracht is, maar ze onderhouden continu hun netwerk. Ze houden in de gaten waar professionals staan in hun professionele en persoonlijke ontwikkeling en of iemand klaar is voor een volgende stap; dat matchen ze met de behoeften van organisaties.’
Een zoektocht naar bezieling
Voor Janssen voelde de stap naar Nidos als iets natuurlijks. Na een periode als zelfstandig consultant verlangde ze weer naar een werkplek waar ze zich meer verbonden voelde. Toen Francine Rutgers van Herman Rutgers me de functieomschrijving van Nidos stuurde, dacht ik: hier staat mijn naam op. De combinatie van strategisch werk, het opbouwen van iets nieuws, en de focus op jonge vluchtelingen sprak me enorm aan. Dit werk raakt mijn persoonlijke waarden. Toch wilde ik, voordat ik in de sollicitatieprocedure stapte, eerst een kennismakingsgesprek. Ik stelde voor om gewoon een kop koffie te drinken.’
Dat sloot mooi aan bij de overtuiging van Klijn dat een “matchinggesprek” belangrijk is. ‘Je kan op papier zetten wat je nodig hebt, maar in gesprekken moet je ontdekken of het past. Het gaat niet alleen om een CV; er moet een goede match zijn in visie en aanpak.’
Hij herinnert zich de eerste kennismaking met Janssen als een open gesprek. ‘Het ging vooral over wie we zijn als persoon, niet meteen over de functie-inhoud. We hebben het gehad over de benodigde eigenschappen in onze organisatie: openheid, het stellen van vragen, en het geduld om eerst in te voegen voordat je toevoegt. Met andere woorden: het draait om de balans tussen nieuwsgierigheid en de rust om je aan te passen, en later te kijken hoe je dingen kunt verbeteren. Niet iedereen heeft dat geduld. Tegelijk moet je het incasseringsvermogen hebben om door te gaan na een tegenvaller. Dat is essentieel in een sector die snel kan veranderen, en waarbij soms gevoelige onderwerpen spelen.’
Een kwetsbare doelgroep beschermen
De jongeren waarmee Nidos werkt, zijn hun thuisland ontvlucht vanwege oorlog, vervolging, armoede of uitzichtloosheid en hebben vaak een langdurige en zware reis achter de rug. Voor Nidos is het daarom van groot belang om de jongeren zowel te ondersteunen als te beschermen. ‘We krijgen geregeld mediaverzoeken om onze jongeren te laten vertellen over hun ervaringen’, zegt Janssen. ‘Maar de impact hiervan op hun welzijn is iets waarmee wij altijd rekening houden. We zijn voorzichtig met wat we delen en geven prioriteit aan hun welzijn en veiligheid boven onze zichtbaarheid.’
Janssen benadrukt dat deze terughoudendheid nauw verweven is met de missie van Nidos, ondanks de groeiende druk om zichtbaarder te zijn. ‘We zoeken steeds naar manieren om onze jongeren op een positieve realistische manier in beeld te brengen. Ons doel is om een dialoog te creëren waarin onze kernwaarden duidelijk blijven, zonder dat we de jongeren zelf in een kwetsbare positie brengen.’
De organisatie en cultuur versterken
De snelle groei van Nidos bracht een uitdaging met zich mee op het gebied van interne communicatie. ‘Interne communicatie is van ons allemaal’, zegt Klijn. ‘Vooral in een grote organisatie is het cruciaal dat de lijnmanagers actief communiceren met hun teams. Natuurlijk helpt Brecht met haar team ze daarbij, maar uiteindelijk moeten ze zelf die verbinding opzoeken en onderhouden. Zo betrekken we medewerkers bij wat er binnen de organisatie speelt.’
‘Een organisatie heeft impliciete gewoontes’, vervolgt Klijn. ‘Een uitdaging is om die impliciete gewoontes in de organisatie expliciet te maken, zodat er duidelijkheid ontstaat over waarom dingen zijn zoals ze zijn en hoe dit historisch is gegroeid. Het expliciet maken van de kernwaarden speelt daarbij een belangrijke rol, en dat is een belangrijke taak voor Brecht.’ Janssen: ‘Met een toestroom van nieuwe collega’s is het essentieel om een gezamenlijke identiteit te waarborgen. Zo werken we aan een programma waarin we ons fundament en DNA meer laten leven en verankeren binnen Nidos, zodat elke medewerker begrijpt en voelt wat wij met elkaar belangrijk vinden en dat ook uitdraagt.’
Ruimte voor strategische groei
Met de aanstelling van Janssen is er ook ruimte ontstaan voor strategische groei binnen Nidos. De complexiteit van de organisatie vraagt om een doordachte aanpak. ‘Ik krijg de tijd om te bouwen aan een team en strategieën te ontwikkelen die ons helpen de organisatie verder te versterken’, vertelt ze. ‘Zo kijken we naar manieren om onze arbeidsmarktcommunicatie te verbeteren – een essentieel punt nu we snel groeien en nieuwe collega’s zoeken.’
‘Tegelijkertijd werken we aan de strategische communicatiekoers van Nidos, waarbij we kijken hoe we de organisatie willen positioneren. Onze focus ligt op het welzijn van de jongeren, maar we kijken ook vooruit: wat betekent onze terughoudende communicatiestrategie op lange termijn? Moeten we, in het belang van onze jongeren, ons beleid herzien? Een mogelijkheid is bijvoorbeeld om de verhalen van onze “alumni” meer naar voren te halen; dat zijn kinderen die wij begeleid hebben, die inmiddels volwassen zijn. Op deze manier kunnen we de organisatie zichtbaar maken zonder dat we de jongeren direct in de schijnwerpers plaatsen.’
Open communicatie
De samenwerking tussen Klijn en Janssen kenmerkt zich door open communicatie en een gedeelde verantwoordelijkheid. ‘Wij zijn transparant over waar we tegenaan lopen’, zegt Klijn. ‘Mijn ervaring is dat iedereen hier wel een moment heeft waarop hij of zij zich aan iets stoot. Maar we leren van elkaar en bouwen samen aan de beste aanpak. Brecht is goed bezig om haar team op te bouwen, en ik waardeer hoe zij steeds nieuwe stappen zet om communicatie binnen de organisatie te verbeteren.’
Janssen reageert: ‘Ik vind de samenwerking met Tanno waardevol. We houden elkaar scherp, zeker met de dynamiek in onze sector. De context waarin we werken, vraagt om constante alertheid en flexibiliteit. De lijnen zijn kort. Dat we elkaar goed aanvullen en dezelfde focus hebben, maakt dat we snel kunnen schakelen als er iets speelt.’
Nu de organisatie zo is gegroeid, blijft ook de behoefte aan heldere en doeltreffende communicatie groot. ‘Het komende jaar wil ik me verder richten op het uitbreiden van mijn team en het verbeteren van onze zichtbaarheid’, zegt Janssen. ‘We staan voor uitdagende vraagstukken, maar met het vertrouwen van Tanno en de ruimte onze koers doordacht te bepalen, kunnen we deze stap voor stap aanpakken.’
=-=-=-=-=-=
Tanno Klijn
Tanno Klijn is sinds november 2019 bestuurder van Nidos. Daarvoor was hij onder meer bestuurder van Samen Veilig Midden-Nederland, en directeur van Jeugdzorg Nederland.
Brecht Janssen
Voordat Brecht Janssen in januari 2024 aantrad als Hoofd Strategie & Communicatie, werkte ze zo’n twee jaar als zelfstandig consultant, onder meer voor LVWB Fundraising. Daarvoor was ze Hoofd Communicatie & Fondsenwerving bij Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF. Ook vervulde ze vergelijkbare functies bij Simavi, Longfonds en War Child. Ze begon haar carrière bij consumentenmerken; zo was ze onder meer Product Group Manager Personal Care bij SCA.
